تبلیغات
فرفورژه سنتی _ احجام فلزی _ برنزکاری blacksmith - مقرنسکاری
طراحی و اجرای دکوراسیون فلزی داخلی و خارجی ساختمان به شیوه ای کاملا سنتی و دستی

مقرنسکاری

یکشنبه 15 دی 1392 12:48 ب.ظ

نویسنده :

مقرنسکاری

یکی از عناصر مهم تزیین بناهای ایرانی.مساجد و مقبره ها مقرنسکاری است.این عنصر در دوران اسلام به دلیل:1)کثرت استعمال. 2)تعدد و مواد. 3)وسعت عالم اسلام.  حائز اهمیت است.

کاربرد مقرنس←روی هم ساخته میشود.برای آرایش بنا به کار میرود .از وسایل مهم در ساخت گنبد است.معماران از آن به صورتی در بنا استفاده میکنند که موجب سنگینی ساختمان نشود بر اصل و پایه فشار نیاید.بیشتر کاربرد آن در طاق گنبد هاست.

وجه تسمیه ی مقرنس←کلمه مقرنس با ←قر .قرناس.قرنس.قرنیس هم خانواده است.

این معنی به علت این است که از تعدادی کم و بیش سطوح برامده و فرورفته تشکیل شده.ا. قندیل های یخی و اهکی درون غارها گرفته شده. در داخل و خارج بنا به صورت تزیینی با اجر و گچ و سیمان به کار گرفته شده.

استلاکتیت←کلمه ای است فرانسوی عبارت از :ترکیبات اهکی اویزان در سقف غارها.در معماری نوعی موتیف است که شبیه ان در مقرنس است.به معنی جفت و جور کردن و روی هم قرار گرفتن.

مقرنس را می توان در←بالای دیوارها.سقف ها.گوشه ها.سردرها.قطاربندی های اطراف گنبد ها.کاربندیها..زوایای محرابها.سرستونها.قوسها.حاشیه ها .کتیبه ها و.... مشاهده کرد.

مقرنسها از نظر عمق.طول.عرض متغیرند و به اشکال مختلف به کار میروند.در بناهای اسلامی به صورت ←مثلثهای مقعر.طاقنماهای کوچک.قوسهای شکسته  ... در چند ردیف روی هم شکل گرفته اند.

از لحاظ شکل به چهار دسته

1)مقرنسهای جلو امده← از مصالح خود ساختمان است .به صورت اجر یا گچ.انتهای سطوح خارجی نمای بیرون ساختمان را ارایش میدهد.دارای استحکام زیاد است.

2)مقرنسهای روی هم قرار گرفته←از مصالح ساختمان است .در سطوح خارج و داخل بنا به کار می رود.در چند ردیف دو تا پنج یا بیشتر هستند.دارای ثبات متوسطی است.

3)مقرنسهای معلق←شبیه به منشورهای اهکی اویزان است.اصطا حا استلاکتیت نامیده میشود.از چسباندن موادی چون:گچ.سفال.کاشی به سطوح مقعر داخل بنا صورت می گیرد که اویزان به نظر میرسد.دارای ثبات کمتری است.

4)مقرنسهای لانه زنبوری←شبیه به لانه زنبور است.از مجموع کندوهای کوچک روی هم قرار گرفته تشکیل شده .شبیه به مقرنسهای معلق است.در ایران کاربرد کمتری دارد.

چهار قرن اول ه.ق اغازی دیگر در هنر مقرسکاری است.ااز نمونه های بارز این مقرنسها در چهار قرن اول اسلام  در ایران می توان از مقبره اسماعیل سامانی در بخارا نام برد که مقرنسها بیشتر در گوشواره های زیر گنبد بکار رفته اند

 از استوارترین بناهای اسلامی می توان ← مقبره قابوس بن وشمگیر را نام برد .

مسجد نایین ← اوایل سده چهارم ه ق بالای آن مقرنس گچی است دارای گچبری و خطوط کوفی زیباست

اوج تحول مقرنس کاری ← دو قرن 5 و 6 ه ق در دوره سلجوقی است آشکارترین نمونه معماری در عهد سلجوقی: مسجد جامع اصفهان است که از شاهکارهای معماری اسلامی است در دوره سلجوقی بناهایی که با مقرنس تشکیل شده عبارتند از ← مساجد اردستان – گاپایگان- زواره – قزوین و بنای حیدریه قزوین

لازمه تکمیل بنا در دوره مغول و تیموری بود .

مهمترین اثر  بازمانده از دوران مغول و تیموری ← گنبد سلطانیه در نزدیکی زنجان است از آثار دیگر عهد مغول : مسجد جامع ورامین – گنبد غفاریه مراغه را می توان نام برد

مقباره امیر تیمور در سمرقند

از آخرین بناهای تیمور برای نوه اش محمد سلطان ساخته قسمت داخلی مقبره خیلی مرتفع است پنجره های آن مشبک سفالی است مقرنسهای آن با کاشی مقرنسهای سطح خارجی پایه گنبد به شکل بسیار زیبایی زیر شیارهای سطح بیرونی گنبد نمایان است . دارای دو ردیف فرورفتگی و برجستگی متناوب است که روی نواری از مربع های گلدار واقع شده این مقرنسها مانند کمربندی است که دور ساقه گنبد پیچیده شده و ایجاد سایه روشن می کند

مسجد جامع گوهرشاد

از جمله مساجد 4 ایوانی است برای گوهرشاد زوجه شاهرخ تیموری ساخته شده از شاهکارهای معماری و تزیینی است در این مسجد در خارج گنبد قرار گرفته مقرنس کاری این مسجد مانند مقبره امیر تیمور در سمرقند است ولی در مسجد گوهرشاد به طور ظریف تر و غنی تر در پایه شیارهای گنبد بکار گرفته شده.

مسجد خرجرد خواف

از جمله بناهای 4 ایوانی است مقرنسهای مفصل آن نسبتا کم عمق است.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: مقرنسکاری _ معماری _ مساجد ،
آخرین ویرایش: جمعه 27 دی 1392 12:51 ب.ظ